Call for papers vol 9, no. 1, 2018 is open until 30 March 2018

ГЕОПОЛИТИЧКИTE ФАНТАЗИИ И РАЗРЕШУВАЊЕТО НА КОНФЛИКТИТЕ ВО 21. ВЕК

Attention: open in a new window. PDFPrintE-mail

 

која ќе остане неоспорена. Ова значи дека и загрижувачката визија на американската
иднина на Фергусон и прогнозата на Фридман, кој ја глорифицира американската ера,
се базираат на различни толкувања на современата економска реалност и економски
трендови.
Како што беше веќе кажано, Фергусон не размислува за тоа дали ќе се случи или
нема да се случи падот на Америка, туку дали овој процес ќе биде бавен или брз. Тој,
исто така го измисли терминот Кимерика (Chimerica) и концептот на симбиоза помеѓу
две големи сили - САД и Кина. Тој се надева дека во таква коалиција САД можат да
преживеат, и без да играат главна улога во глобалната економија. „До 2027 година до-
машниот бруто производ во Народна Република Кина ќе биде поголем од оној во САД,
не поради американската стагнација, туку поради незапирливиот подем на кинеската
економија“, смета Фергусон.3 И веројатно овој чисто економски аргумент е централната
точка на Фергусоновата поддршка за јакнење на партнерството меѓу САД и Кина.4
Самата идеја за партнерство помеѓу САД и Кина се смета клучен тренд на глобална-
та политика на 21-от век. Поддржувачите на оваа идеја се повикуваат на неодамнешна-
та (ноември 2009) посета на претседателот на САД, Барак Обама во Кина. Но, тие забо-
раваат дека кинеските лидери не го поддржаа предлогот на Обама да го споделат това-
рот на неформалната одговорност за иднината на светот. Денес Кина е економски ги-
гант, но сѐ уште е слаба во воена смисла.5 Сепак, основното прашање гласи: колку дол-
го Кина ќе биде нарекувана економски гигант, а не суперсила?
______________________
3 Всушност, тој не се плаши премногу дека Кина наскоро ќе ги надмине САД во економска моќ, или дека ќе
се случи многу брзо, туку повеќе од фактот дека тоа не зависи од Америка, туку од Кина која исклучиво
дејствува врз основа на сопствените национали интереси.
4 Временскиот опсег кој го предвидува Фергусон е 2027, додека неговиот колега, признатиот економски ис-
торичар и Нобелов лауреат од областа на економијата, Роберт Фогел ќе погледне малку подалеку во идни-
ната – не во 2021, туку во 2040-та, и предвидува дека за тоа време кинеската економија не само што ќе ја
надмине американската, туку и ќе ја остави далеку зад себе. Учеството на американската економија во
светскиот бруто производ, според предвидувањата на Фогел, ќе се намали за една третина, додека кинес-
киот дел ќе се зголеми трикратно (Фогел, 2007, забелешки за оваа студија може да се најдат на:
http://www.marginalrevolution.com/marginalrevolution/2007/06/robert_fogel_is.html).
5 Кина ја има најголема копнена војска во светот и огромен број тенкови. Но во споредба со САД, тоа не е
важно. Воениот баланс помеѓу нив ја одредува силата на морнарицата и нуклеарната моќ. Според достап-
ните информации, Кина е далеку зад САД по бројот на нуклеарни боеви глави и интерконтинентални ба-
листички проектили. САД има 11 носачи на авиони, а Кина ниту еден. Јазот на воените трошоци помеѓу Ки-
на и САД е огромен. Конечно, Кина се уште не е на ниво на технологија која овозможува оваа нација да се
натпреварува со американскиот воени систем. Исто така, нема знаци кои би укажувале дека Народна Репу-
блика Кина, ќе биде конкурент на САД во воена смисла во наредните години. Ние мора да ја направиме оваа забелешка овде, бидејќи постојат аргументи против нивното мислење, но ние немаме простор за да ги изложиме во целост.



Creative Commons License
Security Dialogues by Toni Mileski is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
Based on a work at sd.fzf.ukim.edu.mk.

Copyright © 2012 Security Dialogues. Designed by Cube Systems