Call for papers vol 9, no. 1, 2018 is open until 30 March 2018

КРИЗАТА НА ТРАДИЦИОНАЛНИОТ КОНЦЕПТ НА ВНАТРЕШНАТА БЕЗБЕДНОСТ НА ДРЖАВАТА

Attention: open in a new window. PDFPrintE-mail

 

сведоци сме на развојот на ситуацијата во Советскиот Сојуз, Чехословачка, Романија,
Албанија, „втора” и „трета Југославија”, Србија.66
Како резултат, концептот на национална безбедност се покажал неодржлив во
неговиот традиционален модел. Неговата реконцептуализација била условена од бројни
национални и меѓународни фактори, а резултирала со промена на обемот и содржините
на поимот на витални национални вредности и интереси, со агенда на безбедносни
закани и реформа на секторот за безбедност.

ТРАНЗИЦИЈА НА ТРАДИЦИОНАЛНИОТ КОНЦЕПТ НА НАЦИОНАЛНА БЕЗБЕДНОСТ

Несопирливите европски интеграции, кои имаат за цел поттикнување урамнотежен и
траен стопански и општествен развој, посебно создавање простор без внатрешни
граници, јакнење на стопанската и општествена кохезија и воспоставување економска и
монетарна унија; потврдување на сопствениот идентитет на меѓународната сцена,
посебно преку водење на заедничката надоворешна и безбедносна политика,
вклучувајќи и дефинирање на заедничката одбранбена политика; јакнење на заштитата
на правата и интересите на државјаните на државите членки; развивање блиска
соработка во областа на правосудството и внатрешните работи, во мала мера ја доведоа
во прашање оправданоста на постоење на „вестфалска држава” и традиционалниот
концепт на државен суверенитет, но не го условија нивното исчезнување.
Исто така, бројните светски турбуленции во постстудената ера очигледно дека ја
разнишаа улогата на државата на меѓународната сцена, но не ја надминаа: иако
помалку доминантен, меѓународниот систем е и понатаму моќен; државите се менуваат,
но не исчезнуваат; државниот суверенитет еродира, но сè уште силно се брани; владите
ослабнаа, но сè уште се и понатаму влијателни; границите спречуваат криминалци, но сè
повеќе се порозни; иако е евидентна седимензионалната отуѓеност на поединецот и
групите, територијалноста е преокупација на многу народи.67
Меѓутоа, безбедносната реалност се промени: националната безбедност е
реконструирана во меѓународна безбедност, бидејќи безбедноста на државата зависи од
безбедноста на меѓународните региони; тоа ја промени агендата на безбедносни закани
од исклучително воени (пред сè, глобална или нуклеарна војна) кон поширок спектар на
други кои се однесуваат на животната средина, миграции и род; националната
безбедност е деконструирана бидејќи нацијата и државата најчесто географски не се
____________________________
66 Поопширно види во: Мијалковић, С.: Национална безбедност – од вестфалског до постхладноратовског концепта, Војно
дело – општевојни научно-теоријски часопис, број 2, Министарство одбране Републике Србије, Београд, 2009, стр. 55–73.
67 Rosenau, J. N.: The Dinamism of a Turbulent World, World Security – Chalenges for a New Century (eds. Klare, M. T.;
Chandrani, Y.), St. Martin’s Press, New York, 1998, pp. 18–21.



Creative Commons License
Security Dialogues by Toni Mileski is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
Based on a work at sd.fzf.ukim.edu.mk.

Copyright © 2012 Security Dialogues. Designed by Cube Systems