Call for papers vol 9, no. 1, 2018 is open until 30 March 2018

КРИЗАТА НА ТРАДИЦИОНАЛНИОТ КОНЦЕПТ НА ВНАТРЕШНАТА БЕЗБЕДНОСТ НА ДРЖАВАТА

Attention: open in a new window. PDFPrintE-mail

 

Проширувањето на содржините на националната безбедност се рефлектирало на
меѓународната и глобалната безбедност: помеѓу двата референтни објекти - државата и
народот, се воспоставува дијалектички однос, како и помеѓу внатрешните и
надворешните закани на овие објекти и помеѓу механизмите на нивна заштита.
Современата национална безбедност се јавува како среден пат помеѓу традиционалните
државноцентрични и човековоцентрични безбедносни пристапи. Безбедноста на луѓето
опфаќа широка идеја на безбедност, од исклучително зачувување на безбедноста на
државата (државна сувереност), до безбедност на поединецот (индивидуална
сувереност). Државата е клучна за одбрана на човековата безбедност, бидејќи нема
безбедност на државата ако нејзиниот народ не е безбеден. Истовремено, и државата и
човековата безбедност се главни содржини на меѓународните обврски и предмет на
интересирање и напори на меѓународните организации и држави во нивните односи.
Така доаѓаме до заклучок дека личната (индивидуалната), државната и меѓународната
безбедност се тесно поврзани, а првенствено државите поседуваат капацитети да ги
заштитат. Човечкоцентричната ја надополнува државноцентричната безбедност со
фактот дека е фокусирана на луѓето и се занимава со облиците на небезбедност кои не
се закани за безбедноста на државата. Нив ги надополнува меѓународната и глобалната
безбедност. И покрај овие аргументи, многу држави и понатаму се склони кон
државноцентричниот пристап, почитувајќи ја безбедноста на луѓето.72
Препознавањето на појавите кои му се закануваат на националниот опстанок не е
ограничено повеќе на воената област; обемот на закани ги почитува и човековите права,
животната средина, економија, болести, криминал и социјална неправда и нееднаквост.
Последица на тоа е проширување на овој концепт во однос на природата и видовите
загрозени појави, како и методологија на нивно спречување и сузбивање и тоа: од воени
кон невоени предизвици, ризици и закани за безбедноста; од воени кон невоени
механизми за спротивставување на новите безбедносни проблеми; од поединично
дејствување на државите кон заеднички (здружени) одговори на безбедносните
проблеми и од заштита на територијата и сувереноста кон заштита на заеднички
вредности.73
Мноштвото споменати фактори, направија традиционалниот концепт на
националната безбедност да стане неодржлив и условија криза на т.н. внатрешна
____________________________________
72 Slaughter, A-M.: A North American Perspective, The New Challenges to International, National and Human Security Policy,
The Trilateral Commision, Warshaw, 2004, p. 9, 19; Kerr, P.: Развој дијалектичког односа између државоцентричне и
људскоцентичне безбедности, Људска безбедност 2 (ур. Дулић, Д.), Фонд за отворено друштво, Београд, 2006, стр. 22, 35–
39, 45.
73 Baldwin, D. A.: The Concept of Security, Review of International Studies, No 23, British International Studies Association,
1997, pp. 5–26; Johnson, T. A.: National Security Issues in Science, Law and Technology, Routledge, London, 2008.



Creative Commons License
Security Dialogues by Toni Mileski is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
Based on a work at sd.fzf.ukim.edu.mk.

Copyright © 2012 Security Dialogues. Designed by Cube Systems