Call for papers vol 9, no. 1, 2018 is open until 30 March 2018

КРИЗАТА НА ТРАДИЦИОНАЛНИОТ КОНЦЕПТ НА ВНАТРЕШНАТА БЕЗБЕДНОСТ НА ДРЖАВАТА

Attention: open in a new window. PDFPrintE-mail

 

Внатрешна безбедност се однесува на непречено функционирање на конкретниот
уставен поредок, односно на функционирањето на општествено-економскиот и
политичкиот систем на државата, како и заштитеноста на другите вредности и добра и
објекти на заштита.
Надворешна безбедност во суштина се однесува на заштитата на независноста,
суверенитетот на земјата и територијалната целокупност.
Меѓутоа, ова сфаќање треба да се земе со резерва. Прво, многу загрозувачки појави
настануваат истовремено, со комбинирани или синхронизирани дејствувања на
загрозувачките фактори однадвор и однатре.76 Второ, многу од нив се, без оглед дали
доаѓаат однадвор или однатре, истовремено деструктивни по повеќе различни
традиционални референтни вредности на надворешната и внатрешната безбедност на
државата.
Доколку како критериум за дефинирање и динстикција на компонентите на
националната безбедност се одреди сферата на општествениот и државниот живот во
рамка во која се достигнуваат, уживаат и заштитуваат виталните државни и национални
вредности, може да се зборува за компоненти (видови, сфери, сектори): мир и слобода
(на безбедноста од воени предизвици и закани); безбедност на националниот
суверенитет; безбедност на територијата; безбедност на политичкиот систем и
политичката независност; безбедност на правниот поредок; економска безбедност;
енергетска безбедност; информациска безбедност; социјална безбедност; еколошка
безбедност и безбедност на националниот идентитет, гордост, чест и достоинство.
Од аспект на референтните субјекти на безбедноста, можно е да се разликуваат
повеќе компоненти на националната безбедност, и тоа: безбедносен сектор на
поединецот; безбедносен сектор на општествените (етнички, верски, расни, роднински,
полни, сексуални, културни, врснички и други) групи и малцинства; безбедносен сектор
на целокупното општество и безбедност на неговите членови кои живеат во другите
држави; безбедносен сектор на државата и сектор на партиципација на државата во
меѓународната и глобалната безбедност.
Структурирањето на националната безбедност, поточно, нејзино прикажување како
сложен феномен кој е составен од повеќе компоненти, возможно е само од дидактичко-
педагошки и теориски причини. Практично, овие сфери се толку испреплетени,
влијателни и меѓузависни, и затоа е проблематично јасно да се дистанцираат (на
пример, односот на економската со политичката, социјалната или еколошката сфера на
национална безбедност). Преку загрозување на одделни, се загрозуваат и другите
____________________________
76 Види пошироко во: Котовчевски, М.; Национална безбедност на Република Македонија (прв, втор и трет дел),
Македонска цивилизација, Скопје, 2000.



Creative Commons License
Security Dialogues by Toni Mileski is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
Based on a work at sd.fzf.ukim.edu.mk.

Copyright © 2012 Security Dialogues. Designed by Cube Systems